آخرین بررسی: آبان ۱۴۰۵. نرخ‌ها را پیش از خرید با کارشناس ونیرا یا حسابدار چک کن.
وقتی بودجه می‌بندی، فقط قیمت ملک را حساب نکن. این هزینه‌ها هم هست:
۱. هزینه‌ی انتقال سند (طاپو هارجی): ۴ درصد
- قانوناً ۲ درصد سهم خریدار و ۲ درصد سهم فروشنده است، جمعاً ۴ درصد. در عمل طرفین ممکن است تقسیم دیگری توافق کنند؛ این را در قرارداد روشن بنویس.
- مبنای محاسبه، بیشترِ این دو است: قیمت اعلام‌شده در سند یا ارزش تعیین‌شده‌ی شهرداری برای مالیات.
- کم نوشتن قیمت در سند برای کم کردن این هزینه، هم جریمه دارد و هم ممکن است اقامت یا شهروندی‌ات را به خطر بیندازد.
۲. مالیات بر ارزش افزوده (KDV) روی خانه‌ی نوساز
اگر از سازنده و برای اولین بار می‌خری، فاکتور معمولاً مالیات بر ارزش افزوده دارد. برای ساختمان‌هایی که پروانه‌شان از فروردین ۱۴۰۱ به بعد صادر شده:
| مساحت خالص | نرخ |
|---|---|
| تا ۱۵۰ متر | ۱۰٪ |
| بیش از ۱۵۰ متر | ۱۰٪ برای ۱۵۰ متر اول، ۲۰٪ برای مازاد |
پروژه‌های نوسازی شهری تا ۱۵۰ متر نرخ ۱٪ دارند.
معافیت برای خارجی‌ها
خریدار خارجی که مقیم ترکیه نیست می‌تواند از این مالیات معاف شود، به این شرط‌ها:
- فقط در اولین فروش واحد مسکونی یا اداری توسط سازنده،
- دست‌کم ۵۰ درصد قیمت پیش از تاریخ فاکتور به‌صورت ارز خارجی به ترکیه آورده شود و بقیه تا یک سال،
- ملک تا ۳ سال از تاریخ سند فروخته نشود؛ وگرنه مالیات معاف‌شده با جریمه‌ی دیرکرد گرفته می‌شود. (منابعی که «یک سال» می‌نویسند قدیمی‌اند.)
«مقیم» یعنی کسی که در ترکیه اقامتگاه دارد یا بیش از ۶ ماه در سال آن‌جاست. اینکه دارنده‌ی اقامت چطور حساب می‌شود روشن نیست؛ قبل از خرید از حسابدار بپرس.
۳. بیمه‌ی اجباری زلزله (داسک)
برای انتقال سند ساختمان لازم است. سقف پوشش آن هر سال (و گاهی چند بار در سال) به‌روز می‌شود؛ حق بیمه به مساحت، شهر و نوع ساختمان بستگی دارد.
۴. مترجم رسمی و دفتر اسناد
اگر ترکی بلد نیستی، حضور مترجم رسمی هنگام انتقال سند الزامی است. پاسپورت با خط غیرلاتین (مثل پاسپورت ایرانی) هم ترجمه‌ی رسمی می‌خواهد. قرارداد وعده‌ی فروش هم باید در دفتر اسناد رسمی (نوتر) بسته شود که هزینه‌ی جداگانه دارد.
۵. گزارش ارزیابی
برای خرید عادی خارجی‌ها از خرداد ۱۴۰۳ الزامی نیست، اما برای شهروندی اجباری است و هزینه‌اش پیش از تعیین شرکت ارزیابی پرداخت می‌شود.
۶. عوارض سالانه‌ی ملک (اِملاک ورگیسی)
| نوع ملک | خارج از کلان‌شهر | داخل کلان‌شهر |
|---|---|---|
| مسکونی | ۰٫۱٪ | ۰٫۲٪ |
| تجاری | ۰٫۲٪ | ۰٫۴٪ |
| زمین | ۰٫۳٪ | ۰٫۶٪ |
نرخ روی ارزش تعیین‌شده‌ی شهرداری محاسبه می‌شود. برای سال ۲۰۲۶ افزایش این ارزش حداکثر سه برابر سال قبل است. خانه‌های بسیار گران (بالای حدود ۱۷٫۷ میلیون لیر در ۲۰۲۶) مالیات جداگانه‌ی «خانه‌ی گران‌قیمت» هم دارند.
یک قاعده‌ی سرانگشتی
علاوه بر قیمت ملک، برای خرید از دست دوم حدود ۲ تا ۳ درصد و برای خرید نوساز بدون معافیت مالیاتی تا ۱۲ درصد یا بیشتر هزینه‌ی جانبی در نظر بگیر. سارا وقتی پیشنهادها را مقایسه می‌کند، این هزینه‌ها را هم حساب می‌کند.
