آخرین بررسی: آبان ۱۴۰۵. قوانین اقامت ترکیه زود به زود عوض می‌شود؛ پیش از هر تصمیم، شرایط خودت را از کارشناس اقامت ونیرا بپرس. این راهنما مشاوره‌ی حقوقی نیست.
اقامت کوتاه‌مدت از راه مالکیت ملک (طبق بند ب ماده‌ی ۳۱ قانون اجانب ترکیه) یکی از رایج‌ترین راه‌های اقامت برای ایرانی‌هاست. اما از سال ۲۰۲۳ شرایطش سخت‌تر شده است.
حداقل ارزش ملک: ۲۰۰ هزار دلار، در همه‌ی شهرها
- برای ملکی که از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳ (۲۴ مهر ۱۴۰۲) به بعد خریده شده، ارزش ملک باید دست‌کم معادل ۲۰۰ هزار دلار باشد. دیگر فرقی بین کلان‌شهر و شهرهای کوچک نیست.
- ارزش به نرخ فروش بانک مرکزی ترکیه در روز ثبت سند به لیر حساب می‌شود.
- ملک‌هایی که بین آوریل ۲۰۲۲ تا ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳ خریده شده‌اند، همچنان با حدنصاب قبلی (۷۵ هزار دلار در کلان‌شهرها و ۵۰ هزار دلار در بقیه‌ی شهرها) سنجیده می‌شوند.
قیمتِ ثبت‌شده در سند مهم است. اگر قیمت در سند کمتر از واقعیت نوشته شود (کاری که بعضی فروشنده‌ها برای کم کردن مالیات پیشنهاد می‌دهند)، ممکن است ملک به حدنصاب نرسد و اقامتت رد شود.
ملک باید محل زندگی خودت باشد
طبق متن رسمی سامانه‌ی اقامت، ملک باید خانه‌ای باشد که خودت در آن زندگی می‌کنی؛ ملکی که اجاره داده شده یا برای کسب درآمد استفاده می‌شود، مبنای این اقامت نیست.
گزارش ارزیابی (اکسپرتیز) لازم است؟
منابع در این مورد یکی نیستند. از خرداد ۱۴۰۳ اداره‌ی ثبت ترکیه گزارش ارزیابی را برای خرید عادی خارجی‌ها (به‌جز خرید برای شهروندی) الزامی نمی‌داند و بیشتر وکلا می‌گویند برای خریدهای بعد از مهر ۱۴۰۲ قیمت سند ملاک است؛ اما بعضی دفاتر حقوقی همچنان گزارش ارزیابی بالای ۲۰۰ هزار دلار را هم توصیه می‌کنند. اگر بودجه‌ات نزدیک حدنصاب است، قبل از خرید از کارشناس بپرس.
مدارک معمول
- سند ملک (طاپو) به نام خودت
- گواهی خرید ارز (DAB) که هنگام خرید از بانک ترکیه گرفته می‌شود
- بیمه‌ی اجباری زلزله (داسک)
- برگه‌ی نشانی ملک (نوماراتاژ)
- بیمه‌ی درمانی معتبر در ترکیه
- پاسپورت، عکس و مدرک توان مالی
فهرست دقیق را سامانه‌ی رسمی اقامت (e-ikamet.goc.gov.tr) هنگام درخواست نشان می‌دهد.
همسر و فرزندان
همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال معمولاً می‌توانند همراه مالک اقامت بگیرند؛ وکلا توصیه می‌کنند نام آن‌ها در سند باشد یا نسبت خانوادگی با مدارک رسمی ثابت شود. اقامت معمولاً یک یا دو ساله صادر می‌شود و تا وقتی ملک را داری قابل تمدید است.
محله‌های بسته (کاپالی محله)
از تیر ۱۴۰۱، در محله‌هایی که سهم خارجی‌ها از ۲۰ درصد جمعیت بیشتر شده، ثبت نشانی و اقامت جدید برای خارجی‌ها بسته شد؛ در آن زمان بیش از هزار محله در ۶۳ استان، از جمله ده‌ها محله در استانبول.
در خرداد ۱۴۰۵ چند دفتر حقوقی و مشاور املاک اعلام کردند که این محدودیت (دست‌کم در استانبول) برداشته شده است؛ اما ما هنوز اطلاعیه‌ی رسمی اداره‌ی مهاجرت را در این باره ندیده‌ایم و منابع درباره‌ی گستره‌ی آن (فقط استانبول یا همه‌ی کشور) اختلاف دارند. پیش از خرید ملک برای اقامت، وضعیت همان محله را حتماً بررسی کن؛ سارا یا کارشناس ونیرا این را برایت چک می‌کنند.
نکته برای ایرانی‌ها
قانونی که اقامت ملکی را برای ایرانی‌ها جداگانه محدود کند پیدا نکردیم. ایرانی‌ها تا ۹۰ روز بدون ویزا وارد ترکیه می‌شوند. طبق گزارش مشاوران، تمدید اقامت توریستی در سال ۲۰۲۶ به‌سختی تأیید می‌شود و به همین دلیل اقامت ملکی برای بسیاری مسیر اصلی شده است.
قبل از خرید، این سه سؤال را بپرس
- ارزش ثبت‌شده در سند به ۲۰۰ هزار دلار می‌رسد؟
- محله‌ی ملک برای ثبت اقامت خارجی باز است؟
- خودم در این خانه زندگی می‌کنم یا قصد اجاره دارم؟
اگر جواب هر کدام مطمئن نیست، با دکمه‌ی «سؤال از سارا» بپرس تا سؤالت را به کارشناس اقامت ونیرا بسپارد.
