آخرین بررسی: آبان ۱۴۰۵. این راهنما بر اساس آیین‌نامه‌ی تجارت ملک ترکیه (۲۰۱۸، با اصلاحیه‌های ۱۴۰۵) نوشته شده است.
۱. هر املاکی باید «مجوز تجارت ملک» داشته باشد
طبق آیین‌نامه‌ی تجارت ملک ترکیه، واسطه‌گری خرید و فروش ملک فقط کار بنگاه‌هایی است که مجوز تجارت ملک (Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi) دارند. این مجوز را اداره‌ی تجارت استان صادر میکند، برای هر دفتر جداست و قابل انتقال نیست. از اردیبهشت ۱۴۰۵ هم هر تغییری در اطلاعات بنگاه باید ظرف ۱۰ روز در مجوز ثبت شود.
بنگاه بدون مجوز برای هر تخلف جریمه میشود؛ وزارت تجارت در یک دوره‌ی شش‌ماهه ۱۳۶ بنگاه بدون مجوز را جمعاً بیش از ۲۲ میلیون لیر جریمه کرده است.
۲. مجوز را چطور استعلام کنیم؟
- شماره‌ی مجوز را از بنگاه بخواهید. بنگاه مجاز آن را بی‌دردسر می‌دهد.
- آن را در سامانه‌ی رسمی استعلام مجوز وزارت تجارت (TTBS) وارد کنید: ttbs.gtb.gov.tr ← Belge Sorgula.
- نام بنگاه و نشانی را با آنچه به شما گفته‌اند تطبیق دهید.
۳. آگهی‌های تأییدشده (EİDS)
از ۱۲ دی ۱۴۰۳ (۱ ژانویه ۲۰۲۵) آگهی‌های ملک در سایت‌های آگهی ترکیه فقط با تأیید الکترونیکی (EİDS) منتشر می‌شوند: مالک باید در ای‌دولت به همان بنگاه اجازه‌ی انتشار آگهی بدهد. آگهی تأییدشده نشان EİDS دارد.
دو نکته:
- این تأیید فقط یعنی بنگاه اجازه‌ی انتشار آگهی دارد؛ اختیار فروش یا انتقال سند نیست.
- آگهی‌های شبکه‌های اجتماعی (اینستاگرام، تلگرام، واتساپ) هم مشمول این قانون‌اند؛ وزارت تجارت حتی شرکت متای ترکیه را به خاطر آگهی‌های بدون تأیید جریمه کرده است.
۴. کمیسیون چقدر است؟
طبق آیین‌نامه، سقف کمیسیون فروش ۴ درصد قیمت قرارداد بهعلاوهی مالیات بر ارزش افزوده است. اگر توافق مکتوب دیگری نباشد، این مبلغ بین خریدار و فروشنده نصف‌نصف تقسیم میشود؛ یعنی معمولاً ۲ درصد بهعلاوهی مالیات از هر طرف.
- کمیسیون کمتر هم مجاز است.
- اگر در قرارداد نوشته شود که یک طرف همه‌ی کمیسیون را می‌دهد، همان معتبر است؛ قبل از امضا این بند را بخوانید.
در ونیرا، کمیسیون را املاکی می‌دهد و چیزی به هزینه‌ی خریدار اضافه نمی‌شود.
۵. «قرارداد بازدید» را بی‌دقت امضا نکنید
بنگاه‌ها معمولاً پیش از نشان دادن ملک، برگه‌ای به نام سند نمایش ملک (Taşınmaz Gösterme Belgesi) از شما امضا می‌گیرند که ثبت میکند کدام ملک را، کی دیدهاید. طبق آیین‌نامه، اگر در مدت قرارداد مستقیم از مالک همان ملک را بخرید، کمیسیون بنگاه همچنان قابل مطالبه است.
یعنی:
- فقط ملکهایی را که واقعاً دیدهاید در این برگه قبول کنید.
- اگر یک ملک را دو بنگاه نشانتان داده‌اند، مراقب ادعای دو کمیسیون باشید.
- قرارداد واسطه‌گری ملک طبق قانون تعهدات ترکیه باید کتبی باشد.
۶. چک‌لیست سریع
- شماره‌ی مجوز را گرفتم و در TTBS استعلام کردم.
- آگهی نشان EİDS داشت.
- نرخ کمیسیون و اینکه چه کسی آن را می‌دهد، کتبی است.
- برگهی نمایش ملک فقط ملکهایی را دارد که دیدم.
- هیچ پولی به حساب شخصی مشاور نریختم.
سؤال‌های پرتکرار
کمیسیون املاکی در ترکیه چند درصد است؟
سقف قانونی کمیسیون فروش ۴ درصد قیمت بهعلاوهی مالیات بر ارزش افزوده است که اگر توافق دیگری نباشد بین خریدار و فروشنده نصف میشود.
املاکی بدون مجوز چه مشکلی دارد؟
فعالیتش غیرقانونی است و برای هر تخلف جریمه میشود. اگر مشکلی پیش بیاید، پیگیری حقوقی از او سختتر است و طبق منابع حقوقی، دادگاهها معمولاً به ادعای کمیسیون بنگاه بدون مجوز رأی نمیدهند.
برگهی نمایش ملک را امضا کنم؟
بله، اما فقط برای ملکهایی که واقعاً دیدهاید. این برگه حق کمیسیون بنگاه را برای همان ملکها حفظ میکند، حتی اگر بعداً مستقیم از مالک بخرید.
