آخرین بررسی: آبان ۱۴۰۵. بر پایه‌ی قانون اجارهی توریستی مسکن (۷۴۶۴)، آیین‌نامه‌ی آن (دی ۱۴۰۲) و اصلاحیه‌های مهر ۱۴۰۴ و آبان ۱۴۰۵. این راهنما مشاوره‌ی حقوقی یا مالیاتی نیست؛ برای پرونده‌ی خود با کارشناس ونیرا یا یک حسابدار رسمی مشورت کنید.
بسیاری از خریداران ایرانی امیدوارند خانه‌ی ساحلی یا آپارتمان استانبولشان را وقتی خودشان نیستند در ایربیانبی یا سایت‌های مشابه اجاره دهند. از ۱۱ دی ۱۴۰۲ (۱ ژانویه ۲۰۲۴) این کار در ترکیه بدون مجوز ممنوع است و جریمه‌هایش سنگین است.
۱. چه چیزی «اجارهی توریستی» حساب میشود؟
طبق قانون ۷۴۶۴ که در ۱۱ آبان ۱۴۰۲ (۲ نوامبر ۲۰۲۳) منتشر شد، اجارهی خانه به‌صورت ۱۰۰ روز یا کمتر در هر نوبت برای اقامت، تفریح یا گردشگری، «اجارهی توریستی» است. اجاره‌های طولانی‌تر بیرون از این قانون‌اند و تابع قواعد اجارهی معمولی‌اند؛ راهنمای اجاره دادن ملک.
۲. مجوز از کجا و چطور؟
- مجوز را وزارت فرهنگ و گردشگری صادر می‌کند و درخواست فقط به‌صورت الکترونیکی از طریق ایدولت (e-Devlet) یا سامانه‌ی vatandas.ktb.gov.tr پذیرفته میشود؛ درخواست کاغذی بررسی نمی‌شود.
- مجوز باید پیش از بستن اولین قرارداد اجاره گرفته شود. طبق راهنمای وزارتخانه، درخواست‌ها ظرف ۶۰ روز بررسی می‌شوند.
- مدارک اصلی: سند به‌روز ملک، کپی کارت شناسایی یا پاسپورت، نشانی ابلاغ الکترونیکی (UETS)، و در صورت لزوم نمونه‌ی امضا. اگر ملک چند مالک دارد، رضایت‌نامه‌ی شریکان هم لازم است.
- برای استفاده از ایدولت، خارجی‌ها معمولاً به شماره‌ی شناسایی خارجی و رمز ایدولت نیاز دارند.
- پس از صدور، تابلوی رسمی وزارتخانه باید کنار در ورودی خانه نصب شود و شماره‌ی مجوز در آگهی‌ها بیاید.
۳. رضایت همه‌ی مالکان ساختمان
مهم‌ترین مانع همین است: اگر خانه در ساختمانی با چند واحد باشد، برای گرفتن مجوز تصمیم مجمع مالکان با اتفاق آرا لازم است؛ یعنی حتی یک همسایه‌ی مخالف کافی است تا مجوز صادر نشود.
- در مجتمع‌های چندساختمانی، این رضایت فقط از مالکان همان ساختمان خواسته میشود و یک نسخه از مجوز به مدیریت مجتمع داده میشود.
- در ساختمان‌های بیش از سه واحد، یک نفر می‌تواند حداکثر برای ۲۵ درصد واحدها مجوز بگیرد.
- ساختمان‌هایی که آیین‌نامه‌ی مدیریتشان اجارهی کوتاه‌مدت را مجاز می‌داند و خدماتی مثل پذیرش، نگهبانی و نظافت روزانه دارند، طبق گزارش حقوق‌دانان از شرط اتفاق آرا و سقف ۲۵ درصد معاف‌اند.
پیش از خرید با هدف ایربیانبی بپرسید آیا ساختمان قبلاً مجوز اجارهی توریستی داشته یا مالکان دیگر موافق‌اند. این را در قرارداد خرید شرط اصلی قرار ندهید مگر کتبی تأیید شده باشد.
۴. شرایط خانه و بازرسی
- طبق اصلاحیه‌ی ۱۸ مهر ۱۴۰۴ (۱۰ اکتبر ۲۰۲۵)، خانه باید کپسول آتش‌نشانی، دتکتور دود در همه‌ی اتاق‌ها به جز حمام و توالت، و کارت اطلاعات مسیر خروج اضطراری و قوانین ساختمان داشته باشد.
- مدارک خانه‌های دارای مجوز دست‌کم هر دو سال یک بار بررسی میشود.
- طبق اصلاحیه‌ی ۵ آبان ۱۴۰۵ (۲۷ اکتبر ۲۰۲۶)، اگر در مدارک کمبودی پیدا شود، ۳۰ روز مهلت برای رفع آن داده میشود و در غیر این صورت مجوز لغو میشود.
- مجوز فقط اجازه‌ی اجارهی توریستی همان واحد است و کاربری ملک را تغییر نمی‌دهد.
- هویت مهمانان باید به سامانه‌ی ثبت هویت (Kimlik Bildirim) پلیس یا ژاندارمری اعلام شود.
۵. جریمه‌ها (رقم‌های ۲۰۲۶)
جریمه‌های قانون هر سال ژانویه با نرخ ارزش‌گذاری مجدد به‌روز می‌شوند. رقم‌های پایه‌ی قانون و معادل ۲۰۲۶ (طبق محاسبه‌ی حقوق‌دانان با نرخ‌های رسمی):
| تخلف | مبلغ پایه در قانون | معادل ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| اجارهی بدون مجوز، برای هر واحد | ۱۰۰ هزار لیر + ۱۵ روز مهلت گرفتن مجوز | حدود ۱۸۰ هزار و ۶۱۷ لیر |
| ادامه‌ی اجاره پس از ۱۵ روز | ۵۰۰ هزار لیر | حدود ۹۰۳ هزار لیر |
| ادامه‌ی تخلف پس از آن | ۱ میلیون لیر | حدود ۱ میلیون و ۸۰۶ هزار لیر |
| واسطه‌گری برای خانه‌ی بدون مجوز، هر قرارداد | ۱۰۰ هزار لیر | حدود ۱۸۰ هزار و ۶۱۷ لیر |
فقط آژانس‌های مسافرتی دارای مجوز گروه A می‌توانند در اجارهی توریستی واسطه شوند؛ املاکی معمولی چنین اجازه‌ای ندارد. سایت‌های آگهی هم موظف‌اند فقط خانه‌های دارای مجوز را منتشر کنند.
۶. مالیات
وضعیت مالیاتی اجارهی کوتاه‌مدت هنوز روشن نیست:
- رویه‌ی اداره‌ی درآمد ترکیه (GİB) در نظرهای مالیاتی‌اش این بوده که اجارهی توریستی را فعالیت تجاری بداند؛ یعنی ثبت‌نام مالیاتی، دفترداری، مالیات بر ارزش افزوده و احتمالاً مالیات اقامت (Konaklama Vergisi).
- برخی منابع از رأی دیوان عالی اداری (Danıştay) در دسامبر ۲۰۲۵ (آذر و دی ۱۴۰۴) خبر داده‌اند که اجرای این رویه را برای اجاره‌های ساده و بدون خدمات هتلی متوقف کرده است. متن رسمی این رأی را پیدا نکردیم و گفته میشود وزارت دارایی به آن اعتراض دارد.
- اگر درآمد شما تجاری حساب شود، معافیت ۵۸ هزار لیری اجارهی مسکونی شامل آن نمی‌شود.
پیش از شروع، حتماً با یک حسابدار رسمی (SMMM) وضعیت خود را روشن کنید.
۷. چک‌لیست پیش از اجارهی کوتاه‌مدت
- مالکان دیگر ساختمان با اتفاق آرا موافقت کتبی کرده‌اند.
- از ایدولت درخواست مجوز داده‌ام و پیش از صدور، هیچ اجاره‌ای نداده‌ام.
- کپسول آتش‌نشانی، دتکتور دود و کارت اطلاعات خروج نصب است.
- تابلوی مجوز کنار در است و شماره‌ی آن در آگهی آمده.
- برای ثبت مالیاتی با حسابدار هماهنگ کرده‌ام.
سؤال‌های پرتکرار
برای اجاره دادن خانه در ایربیانبی ترکیه مجوز لازم است؟
بله، از دی ۱۴۰۲ هر اجارهی ۱۰۰ روز یا کمتر به گردشگر بدون مجوز وزارت فرهنگ و گردشگری ممنوع است. درخواست فقط از طریق ایدولت پذیرفته میشود و باید پیش از اولین اجاره انجام شود.
اگر همسایه‌ها موافقت نکنند می‌توانم خانه را روزانه اجاره بدهم؟
نه. در ساختمان چندواحدی، مجوز فقط با تصمیم اتفاق آرای مالکان صادر میشود؛ مگر در ساختمان‌هایی که آیین‌نامه‌شان اجارهی کوتاه‌مدت را مجاز کرده و خدمات هتلی دارند.
جریمه‌ی اجارهی بدون مجوز در ترکیه چقدر است؟
در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۸۰ هزار و ۶۱۷ لیر برای هر واحد، همراه با ۱۵ روز مهلت برای گرفتن مجوز. اگر اجاره ادامه پیدا کند، جریمه به حدود ۹۰۳ هزار و سپس حدود ۱ میلیون و ۸۰۶ هزار لیر می‌رسد.
این راهنما را تیم تحریریه‌ی ونیرا از روی قوانین، آیین‌نامه‌ها و اطلاعیه‌های رسمی ترکیه نوشته و ۱۴ آبان ۱۴۰۵ بازبینی کرده است. اطلاعات عمومی است، نه مشاوره‌ی حقوقی؛ پیش از هر پرداخت، شرایط روز را با مرجع رسمی یا وکیل تأیید کنید. روش تهیه و بازبینی راهنماها
