آخرین بررسی: آبان ۱۴۰۵. بر اساس اطلاعیههای وزارت کشور و ادارهی مهاجرت ترکیه (۱۴۰۱ و ۱۴۰۲) و گزارشهای دفاتر حقوقی در ۱۴۰۵. این راهنما مشاورهی حقوقی نیست؛ وضعیت محلهی مورد نظرتان را پیش از خرید از کارشناس ونیرا یا ادارهی مهاجرت بپرسید.
ممکن است ملکی بخرید که همهی شرایط اقامت را دارد، اما فقط به این دلیل که در یک «محلهی بسته» (Kapalı Mahalle) قرار دارد، نتوانید با آن اقامت بگیرید. این مشکل به نوع ملک یا قیمت ربطی ندارد؛ به نسبت جمعیت خارجی در همان محله مربوط است.
۱. قاعدهی محلههای بسته از کجا آمد؟
- در ۱۴۰۰ دولت ترکیه تصمیم گرفت در محلههایی که سهم خارجیها از جمعیت از حدی بیشتر شده، ثبت نشانی جدید برای خارجیها متوقف شود. آستانهی اولیه ۲۵ درصد بود.
- از ۱۰ تیر ۱۴۰۱ (۱ ژوئیه ۲۰۲۲) وزارت کشور این آستانه را به ۲۰ درصد کاهش داد.
- طبق اطلاعیهی ادارهی مهاجرت در ۲۵ تیر ۱۴۰۲ (۱۶ ژوئیه ۲۰۲۳)، ۱۱۶۹ محله در ۶۳ استان برای ثبت نشانی جدید خارجیها بسته بود. در همان اطلاعیه آمده بود که در استانبول، ده منطقه (ایلچه) برای درخواست اقامت جدید بسته است؛ نه ۳۹ منطقه، آنطور که در شبکههای اجتماعی پخش شده بود.
نکتهی مهم: بستن در سطح محله انجام میشود، نه کل شهر یا کل منطقه. در یک منطقهی بزرگ ممکن است یک محله بسته و محلهی کناری باز باشد.
۲. وضعیت در ۱۴۰۵: روشن نیست
از خرداد ۱۴۰۵ چند دفتر حقوقی و مشاور املاک نوشتند که این محدودیت (دستکم در استانبول) حدود ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ (۱۰ ژوئن ۲۰۲۶) برداشته شده و سامانهی ایاقامت درخواست از هر نشانی را میپذیرد. اما:
- دفاتر حقوقی دیگری که تا مهر ۱۴۰۵ موضوع را دنبال کردهاند، میگویند اطلاعیهی رسمی و جامعی از ادارهی مهاجرت دربارهی لغو کامل این قاعده پیدا نکردهاند.
- منابع دربارهی گسترهی تغییر هم یکی نیستند: فقط استانبول یا همهی کشور.
- تعداد فعلی محلههای بسته در ۱۴۰۵ را از هیچ منبع رسمی پیدا نکردیم. آخرین رقم رسمی همان ۱۱۶۹ محلهی سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ است.
- طبق اطلاعیههای رسمی، فهرست محلهها ثابت نیست و با تغییر آمار جمعیت ممکن است کم یا زیاد شود.
جمعبندی ما تا آبان ۱۴۰۵: «گزارششده، اما تأییدنشده». ما اطلاعیههای سایت ادارهی مهاجرت ترکیه، روزنامهی رسمی (Resmî Gazete) و خبرگزاریها و روزنامههای اصلی ترکیه (آناتولی، حریت، میلیت) را از خرداد تا آبان ۱۴۰۵ جستوجو کردیم و هیچ اطلاعیه یا خبری دربارهی لغو این قاعده پیدا نکردیم. ادعای لغو فقط در سایتهای مشاوره و دفاتر حقوقی آمده است.
پس تا وقتی اطلاعیهی رسمی منتشر نشده، فرض را بر این بگذارید که قاعده ممکن است هنوز دربارهی محلهی شما اجرا شود.
۳. بسته بودن محله برای خریدار چه معنایی دارد؟
- خرید ملک ممنوع نیست. خارجیها میتوانند در محلهی بسته هم ملک بخرند و سند بگیرند.
- اما طبق اطلاعیهی رسمی ۱۴۰۲، ثبت نشانی و اقامت جدید در این محلهها برای خارجیها پذیرفته نمیشود؛ یعنی این ملک مبنای اقامت ملکی شما نمیشود.
- مالکیت ملک جزو استثناهای اعلامشده نیست. استثناهای اطلاعیهی ۱۴۰۱ ثبت تولد نوزاد و پیوستن اعضای درجهیک خانواده بود.
- اینکه تمدید اقامت در نشانیای که پیش از بسته شدن ثبت شده چه وضعی دارد، در متن رسمی صریح نیامده است. دفاتر حقوقی توصیه میکنند آن را از ادارهی مهاجرت استان بپرسید.
- ملک در محلهی بسته را میتوانید اجاره دهید یا بفروشید، اما ممکن است خریدار خارجیِ اقامتخواه علاقهی کمتری به آن داشته باشد.
برای شهروندی از راه سرمایهگذاری، این قاعده دربارهی ثبت نشانی است و موضوع جداگانهای است؛ شرایط آن را در راهنمای شهروندی با خرید ملک ببینید.
۴. چطور محله را استعلام کنیم؟
- نام دقیق استان، منطقه (ایلچه) و محله (ماهاله) را از سند ملک یا برگهی نشانی (نوماراتاژ) بنویسید. نام تجاری پروژه یا «نزدیک مترو» کافی نیست.
- فهرستهایی را که در اینترنت میچرخند فقط نقطهی شروع بدانید و به تاریخشان دقت کنید.
- از ادارهی مهاجرت همان استان یا مرکز ارتباط با خارجیها (تلفن ۱۵۷ در ترکیه) بپرسید که آن محله برای ثبت نشانی و اقامت جدید خارجی باز است یا نه.
- پذیرفته شدن نشانی در سامانهی ایاقامت (e-ikamet.goc.gov.tr) فقط نشان میدهد سامانه نشانی را قبول کرده، نه اینکه اقامت تأیید شده است.
- تاریخ و راه استعلام را یادداشت کنید و فاصلهی استعلام تا خرید را کوتاه نگه دارید.
۵. پیش از امضای قرارداد
- اگر هدف اصلی شما اقامت است، باز بودن محله را مثل حدنصاب ۲۰۰ هزار دلار یک شرط جدی بدانید.
- اگر فروشنده یا مشاور میگوید «محله باز است»، از او بخواهید منبعش را نشان دهد.
- میتوانید در قرارداد پیشخرید یا بیعانه، شرطی بگذارید که اگر نشانی برای ثبت اقامت پذیرفته نشد، پول برگردد. متن این بند را پیش از امضا بررسی کنید. چکلیست قرارداد
سارا میتواند پیش از بازدید، وضعیت محلهی هر ملک را برایتان بپرسد.
سؤالهای پرتکرار
محلههای بستهی ترکیه برای خارجیها در ۱۴۰۵ برداشته شده است؟
بعضی دفاتر حقوقی از خرداد ۱۴۰۵ نوشتهاند که محدودیت دستکم در استانبول برداشته شده، اما اطلاعیهی رسمی و جامعی از ادارهی مهاجرت در این باره پیدا نکردیم. وضعیت هر محله را جداگانه از ادارهی مهاجرت استان یا تلفن ۱۵۷ بپرسید.
در محلهی بسته میشود خانه خرید؟
بله، خرید و ثبت سند برای خارجیها ممنوع نیست. اما تا وقتی محله بسته است، ثبت نشانی و اقامت جدید با آن ملک پذیرفته نمیشود.
از کجا بفهمم یک محله برای اقامت خارجیها بسته است یا نه؟
نام دقیق استان، منطقه و محله را از سند بردارید و از ادارهی مهاجرت همان استان یا مرکز ارتباط با خارجیها (۱۵۷) بپرسید. فهرستهای اینترنتی ممکن است قدیمی باشند.
این راهنما را تیم تحریریهی ونیرا از روی قوانین، آییننامهها و اطلاعیههای رسمی ترکیه نوشته و ۱۴ آبان ۱۴۰۵ بازبینی کرده است. اطلاعات عمومی است، نه مشاورهی حقوقی؛ پیش از هر پرداخت، شرایط روز را با مرجع رسمی یا وکیل تأیید کنید. روش تهیه و بازبینی راهنماها