آخرین بررسی: آبان ۱۴۰۵. بر اساس قانون اجانب و حمایت بین‌المللی ترکیه (۶۴۵۸، مواد ۲۸، ۳۴ و ۳۸ تا ۴۱). این راهنما مشاوره‌ی حقوقی نیست؛ برای پرونده‌ی خانواده‌ی خود از کارشناس ونیرا بپرسید.
بسیاری از خانواده‌های ایرانی به‌خاطر تحصیل فرزندشان به خرید ملک در ترکیه فکر می‌کنند. پیش از تصمیم باید دو چیز را از هم جدا کنید: اقامت فرزند و اقامت خودتان. اقامت تحصیلی فرزند، برای شما اقامت نمی‌آورد.
۱. اقامت تحصیلی برای چه کسی است؟
طبق مادهی ۳۸ قانون ۶۴۵۸:
- برای دانشجویی که در یک دانشگاه یا مؤسسه‌ی آموزش عالی ترکیه در مقطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد یا دکتری درس می‌خواند.
- برای دانش‌آموز ابتدایی و متوسطه هم با رضایت والدین یا سرپرست قانونی، و به شرطی که هزینه‌هایش را شخص یا نهادی تقبل کند، به‌صورت یک‌ساله صادر و تمدید می‌شود.
- طبق مادهی ۳۹، دانشجو باید نشانی محل زندگی خود در ترکیه را اعلام کند. بدون نشانی، درخواست کامل نیست.
درخواست از سامانه‌ی ای‌اقامت (e-ikamet.goc.gov.tr) و داخل ترکیه ثبت می‌شود. بسیاری از دانشگاه‌ها مهلت و مراحل را به دانشجویان خارجی اعلام می‌کنند؛ همان مهلت را جدی بگیرید.
۲. والدین با اقامت تحصیلی فرزند اقامت نمی‌گیرند
مادهی ۳۸ صریح است: اقامت تحصیلی برای پدر و مادر و دیگر بستگان دانشجو هیچ حقی برای اقامت ایجاد نمیکند. اگر والدین می‌خواهند کنار فرزند در ترکیه بمانند، باید مبنای جداگانهای داشته باشند، مثلاً:
- اقامت ملکی با ملکی که خودشان در آن زندگی می‌کنند (حدنصاب ۲۰۰ هزار دلار برای خریدهای از ۲۴ مهر ۱۴۰۲ به بعد). اقامت از راه خرید ملک
- یا دیگر انواع اقامت کوتاه‌مدت که شرایطشان را دارند.
برعکس آن هم مهم است: فرزند زیر ۱۸ سال که با والدین اقامت خانوادگی دارد، طبق مادهی ۳۴ تا ۱۸ سالگی بدون اقامت تحصیلی می‌تواند در مدارس ابتدایی و متوسطه درس بخواند. برای فرزند بالای ۱۸ سال، راهنمای اقامت فرزند بالای ۱۸ سال را ببینید.
۳. دو نکته که در آینده به کار می‌آید
- اقامت بلندمدت: طبق مادهی ۲۸، سال‌های اقامت تحصیلی فقط نصف حساب می‌شوند.
- کار: طبق مادهی ۴۱، دانشجوی کاردانی و کارشناسی فقط پس از سال اول و با مجوز کار می‌تواند کار کند؛ دانشجوی ارشد و دکتری هم مجوز کار لازم دارد.
۴. خوابگاه یا آپارتمان؟
| خوابگاه | آپارتمان اجاره‌ای یا ملکی | |
|---|---|---|
| ثبت نشانی برای اقامت | معمولاً با گواهی خوابگاه | با قرارداد اجاره یا سند ملک |
| هزینه‌ی اولیه | کمتر | ودیعه، کمیسیون، اثاثیه |
| استقلال و فضا | کمتر | بیشتر |
| محله‌ی بسته | معمولاً مسئله نیست | باید بررسی شود |
شرایط پذیرش دانشجوی خارجی در خوابگاه‌های دولتی و خصوصی یکسان نیست؛ ظرفیت را زود از دانشگاه یا خود خوابگاه بپرسید.
۵. خرید ملک برای فرزند دانشجو
اگر تصمیم به خرید دارید:
- به نام چه کسی؟ اگر ملک به نام والدین باشد، فرزند می‌تواند در آن زندگی کند و نشانی‌اش را همان‌جا ثبت کند. اگر فرزند بالای ۱۸ سال هم در سند باشد، طبق فهرست رسمی مدارک ممکن است خودش اقامت ملکی بگیرد.
- محله‌ی بسته: اگر محله برای ثبت نشانی جدید خارجی‌ها بسته باشد، ثبت نشانی دانشجو هم ممکن است پذیرفته نشود. محله‌های بسته
- فاصله تا دانشگاه و مترو: بسیاری از دانشگاه‌های استانبول در منطقه‌های مختلف شهرند؛ پیش از خرید، مسیر رفت‌وآمد واقعی را بسنجید.
- مدت تحصیل: چهار سال دوره‌ی کوتاهی برای سود خرید و فروش است؛ هزینه‌های خرید و فروش را هم در نظر بگیرید.
۶. اجاره برای دانشجو
- قرارداد اجاره کتبی و به نام دانشجو یا والدین باشد؛ برای ثبت نشانی لازم است.
- ودیعه و اجاره را با انتقال بانکی بپردازید و رسید نگه دارید.
- بپرسید آیا مالک با ثبت نشانی دانشجو در آن واحد موافق است.
۷. ثبت نشانی و تمدید
پس از جا افتادن، نشانی دانشجو باید در سامانه‌ی ثبت نشانی ترکیه وارد شود و هر بار که خانه عوض می‌کند، در مهلت قانونی به‌روز شود. اقامت تحصیلی هم معمولاً هر سال با مدرک اشتغال به تحصیل جدید تمدید می‌شود.
۸. چک‌لیست خانواده
- فرزند پذیرش قطعی از دانشگاه ترکیه دارد.
- مهلت درخواست اقامت تحصیلی را از دانشگاه پرسیده‌ایم.
- برای اقامت خود والدین مبنای جداگانه داریم.
- محله‌ی خانه یا خوابگاه برای ثبت نشانی خارجی باز است.
- قرارداد اجاره یا سند ملک برای ثبت نشانی آماده است.
سؤال‌های پرتکرار
پدر و مادر دانشجو در ترکیه اقامت میگیرند؟
نه. طبق مادهی ۳۸ قانون ۶۴۵۸، اقامت تحصیلی برای والدین و بستگان دانشجو هیچ حق اقامتی ایجاد نمیکند. والدین باید مبنای جداگانهای مثل اقامت ملکی داشته باشند.
برای اقامت تحصیلی ترکیه خوابگاه لازم است یا خانه؟
هر دو قبول است؛ مهم این است که نشانی محل زندگی در ترکیه را اعلام و ثبت کنید. خوابگاه گواهی محل اقامت می‌دهد و برای آپارتمان، قرارداد اجاره یا سند ملک لازم است.
اگر برای فرزند دانشجو خانه بخرم، خودم اقامت می‌گیرم؟
فقط اگر ملک به نام شما باشد، شرایط اقامت ملکی (از جمله حدنصاب ارزش) را داشته باشد و خودتان در آن زندگی کنید. اقامت تحصیلی فرزند به‌تنهایی برای شما اقامت نمی‌آورد.
این راهنما را تیم تحریریه‌ی ونیرا از روی قوانین، آیین‌نامه‌ها و اطلاعیه‌های رسمی ترکیه نوشته و ۱۴ آبان ۱۴۰۵ بازبینی کرده است. اطلاعات عمومی است، نه مشاوره‌ی حقوقی؛ پیش از هر پرداخت، شرایط روز را با مرجع رسمی یا وکیل تأیید کنید. روش تهیه و بازبینی راهنماها
